فرهنگ و هنر

“مراتب توحید” و “ولایت بر تشریع”

توجه : مجله اینترنتی جی تابع قوانین ایران می باشد . تمامی مطالب درج شده در مجله اینترنتی جی ، اتوماتیک انجام میشود و کاربر انسانی در آن نقش ندارد ، در صورت وجود هر گونه محتوا نا مناسب ، یا دارای نقض از فرم انتهای مطلب ( فرم گزارش ) ما را در جریان بگذارید   


ایسنا/فارس تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع)، با ارائه مطالبی اجمالی پیرامون “مراتب توحید”، به تشریح “ولایت بر تشریع” پرداخت.

حجت‌الاسلام والمسلمین، ابراهیم کلانتری در جلسه سوم از سلسله مباحث با موضوع “ولایت فقیه” ابتدا به صورت اجمالی پیرامون مراتب ده گانه توحید که فهم آن یکی از پیش نیازهای ورود به مبحث “ولایت بر تشریع” که به عبارت دیگر “ربوبیت تشریعی” است، گفت: مرتبه عالیه توحید، همانا “توحید در واجب الوجود” است.

به نقل از روابط عمومی تولیت آستان شاهچراغ(ع)، کلانتری گفت: در آیه ۲۵۵ سوره بقره آمده “اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ” یعنی هیچ معبودی نیست جز خداوند یگانه زنده، که قائم به ذات خویش است، و موجودات دیگر، قائم به او هستند.

او اضافه کرد: مرتبه دوم، «توحید در خالقیت» است. یعنی اینکه در جهان هستی هیچ خالقی جز خدای سبحان وجود ندارد. در آیه ۱۱ سوره مبارک رم آمده است “اللَّهُ یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ”، خداست که خلق را نخست (از عدم) پدید آرد و باز (پس از مرگ و فنا) باز گرداند و همه به حضرت او بازگردانیده می‌شوید.

این استاد حوزه علمیه گفت: مرتبه سوم، «توحید در ربوبیت تکوینی» و منظور این است که تنها کارگردان مستقل جهان خداست و نظام این جهان، تحت تدبیر حکیمانۀ یک پروردگار اداره می‌شود. مرتبه چهارم، «توحید در ربوبیت تشریعی» یعنی فقط خداوند حقّ قانونگذاری برای مردم را دارد. «اِن الحکمُ اِلّا لِلّهِ». مرتبه پنجم، «توحید در الوهیت» یعنی فقط و فقط خداوند شایسته بندگی و پرستش است. «لااله الا الله».

تولیت آستان مقدس شاهچراغ(ع) خاطرنشان کرد: نِصاب توحید از دیدگاه قرآن این پنج مورد است و اگر کسی اعتقاد و التزام به این موارد داشته باشد، از دیدگاه قرآن، موحد است.

کلانتری ادامه داد: مرتبه ششم، «توحید در عبادت» است: إِیّاکَ نَعبُد. فقط تو را عبادت می کنیم. مرتبه هفتم، «توحید در استعانت» است إِیّاکَ نَستَعین. فقط از تو کمک می گیریم. مرتبه هشتم، «توحید در خوف» است. یعنی خشیه و ترس، فقط از خدا. در سوره مبارک احزاب آیه ۳۹ آمده “الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ  وَکَفَی بِاللَّهِ حَسِیبًا” آنان که تبلیغ رسالت خدا کنند و از خدا می‌ترسند و از هیچ کس جز خدا نمی‌ترسند و خدا برای حساب به تنهایی کفایت می‌کند. مرتبه نهم، «توحید در رجا» است یعنی انسان های مومن فقط به خدا توکل می کنند . “اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ  وَعَلَی اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ” (سوره مبارک تغابن ایه ۱۳) خدای یکتاست که جز او خدایی نیست و اهل ایمان، تنها بر خدا باید توکل کنند. مرتبه دهم، «توحید در محبت» است “وَالَّذینَ آمَنوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ”  (سوره مبارک بقره ایه ۱۶۵) آنهایی که به خدا ایمان دارند عشقشان به خدا، شدیدتر است.

او با بیان اینکه « ولایت بر تشریع » عبارت است از سرپرستیِ وضع و جعل و تشریع قانون، گفت: به عبارت دیگر یعنی اینکه کسی سرپرست جعل قانون و وضع کننده اصول و مواد قانونی باشد.  قرآن کریم چنین ولایتی را مختص خداوند می داند، خداوند متعال در بخشی از آیه ۶۷ سوره مبارکه یوسف می فرمایند «اِن الحکمُ اِلّا لِلّهِ» و این از آن روست که تنها قانون کامل، جامع و شایسته که بتواند بر همه شئون مادی و معنوی و دنیوی و اخروی انسان پرتو افکند و انسان را با اطمینان در مسیر بندگی و سعادت دنیا و آخرت به حرکت درآورد قانونی است که از طرف خالق انسان و جهان و خدای دانا و حکیمِ مطلق وضع شده باشد.

این استاد حوزه و دانشگاه، اظهار کرد: پرسشی که اینجا مطرح می شود اینست که با توجه به اینکه انسان به تعبیر قرآن، خلیفه خدا بر زمین و صاحب عقل و کامل ترین نیروی هوش و محاسبه است، چه دلیلی دارد که وضع و تشریع قانون مورد نیاز او را باید خدا بر عهده بگیرد و خودش از قانونگذاری برای سیر و حرکت خود در مسیر بندگی منع گردد؟ آیا نوابغ روزگار که در پرتو هوش و استعداد و خردورزی توانسته اند پرده از بسیاری از اسرار جهان بر دارند مجاز نیستند به وضع قوانینی که مسیر بندگی و کمال را بر آدمیان می گشاید، دست بزنند؟

کلانتری در پاسخ این پرسش گفت: مراد از قانون در جهان بینی توحیدی، قانونی است که با اطمینان و یقین بتواند بر همه ابعاد وجودی انسان پرتو افکند، یعنی در عین حال که به نیازهای مادی انسان پاسخ می دهد به نیازهای معنوی او هم پاسخ صحیح بدهد و جسم و جان را در بر بگیرد، همانگونه که بر روابط فردی او پرتو می افکند بر روابط اجتماعی او نیز پرتو افکند، و همزمان به سعادت دنیا و آخرت او نیز بیانجامد. چنانکه چنین قانونی باید منطبق بر واقعیت های جهان نیز باشد.

تولیت حرم مطهر ادامه داد: وضع چنین قانون جامعی فقط و فقط از عهده کسی بر می آید که حداقل واجد دو ویژگی باشد؛ نخست اینکه عالِم به جهان هستی از یکسو و همه ابعاد وجودی انسان از سوی دیگر و انواع روابط متقابل انسان و جهان از سوی سوم باشد. چنین علمی فقط مختص خداوند علیم است. هیچ نابغه ای از آغاز تولد انسان تا امروز نه واجد چنین علمی بوده است و نه مدعی آن. قانون آنگاه درست، حق و موجب سعادت انسان است که؛ اولاً: با ساختار تکوینی جهان هماهنگ باشد، ثانیاً: با فطرت و ساختار تکوینی انسان هماهنگ باشد، و ثالثاً: با رابطه تکوینی انسان و جهان سازگار باشد.

وی پیرامون ویژگی دوم واضع این قانون جامع گفت: قانون گذار بی نیاز از هرگونه سود و منفعتی در وضع قانون باشد. خالق هستی یگانه موجودی است که افزون بر علم بی پایان به جهان و همه نیازهای مادی و معنوی انسان، در وضع و تشریع قانون برای انسان، هیچ سود و منفعتی نمی برد و در نتیجه تحت تاثیر تمایلات فردی و گروهی قرار نمی گیرد. بلکه آنچه را مقتضای حق و عدالت است وضع می کند.

کلانتری اضافه کرد: تعبیر دیگری که می توان از این نوع ولایت به کار برد «ربوبیت تشریعی» است که مختص خداوند است و موحد واقعی کسی است که افزون بر «توحید در واجب الوجود» ، «توحید در خالقیت» و «توحید در ربوبیت تکوینی»، به «توحید در ربوبیت تشریعی خدا» نیز اعتقاد داشته باشد.

وی با بیان اینکه شیطان به سبب عدم التزام به «توحید در ربوبیت تشریعی خدا»، مشرک شد، گفت: “فَسَجَدَ الْمَلائِکَهُ کُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ” پس تمام فرشتگان بدون استثنا سجده کردند “إِلَّا إِبْلِیسَ اسْتَکْبَرَ وَکَانَ مِنَ الْکَافِرِین” مگر شیطان که غرور و تکبر ورزید و از زمره کافران گردید. (آیات ۷۳ و ۷۴ سوره مبارکه «ص»)

این استاد حوزه و دانشگاه، گفت: رانده شدن ابلیس از درگاه الهی، به سبب عدم پذیرش و تمرد از دستور خداوند برای سجده بر حضرت آدم علیه السلام، رخ داد. به عبارت دیگر، عدم التزام به “ولایت بر تشریع”. و سبب آن نیز، کِبر شیطان بود. کِبر به حالت روحی گفته می شود که در آن فرد احساس خودبزرگی کند و در صورتی که بروز پیدا کند، تکبر می شود. 

او ادامه داد: امیرمومنان حضرت علی علیه السلام در خطبه ۱۹۲ نهج البلاغه می فرماید، از داستان ابلیس، پند و عبرت بگیرید، از این رو که عبادات طولانی و کوشش های فراوان او (بر اثر تکبّر) از بین رفت، او خداوند را شش هزار سال عبادت نمود که معلوم نیست از سالهای دنیا است یا از سالهای آخرت ولی با ساعتی تکبر و غرور، همه عبادات و کوشش هایش را محو و نابود کرد، گرچه ابلیس، آسمانی و عرشی بود، ولی فرمان خدا بین اهل آسمان و زمین یکی است، و همه بندگان در برابرش مساوی هستند ای بندگان خدا، از این دشمن خدا (یعنی ابلیس) برحذر باشید.

تولیت حرم مطهر شاهچراغ(ع) در ادامه گفت: “ولایت بر تشریع” نیز همانند “ولایت تکوینی” با اذن و اراده خداوند به برخی از انسان های برگزیده تفویض می‌شود.

براساس این گزارش، سلسله مباحث با موضوع ولایت فقیه، پنجشنبه‌ها در حرم مطهر شاهچراغ(ع) با حضور علاقه‌مندان، طلاب، دانشجویان و دانشگاهیان، برگزار می‌شود.

انتهای پیام


منبع




برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن